Dit is de eerste AWT e-mail alert van na de vakantie, met een terugblik op alle artikelen en rapporten over wetenschaps- en innovatiebeleid die verschenen in juli 2012. En, zoals u ziet, in een geheel nieuwe lay-out. Deze sluit aan op onze geheel vernieuwde website: www.awt.nl.
Sociale innovatie staat in de belangstelling! Op verzoek van minister Verhagen (EL&I) en staatssecretaris Zijlstra (OCW) bekeek de AWT hoe sociale innovatie kan worden ingepast in het nieuwe Europese kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, Horizon 2020. ScienceGuide geeft een korte beschrijving van het briefadvies.
Briefadvies (pdf)
Artikel ScienceGuide
De AWT heeft een essaywedstrijd uitgeschreven met het thema: Hoe ziet de kennissamenleving van de 21e eeuw eruit? De raad wil de essays gebruiken als extra input bij het opstellen van een advies aan de regering over de toekomstige Nederlandse kennissamenleving. Speciaal voor studenten zijn er drie geldprijzen beschikbaar.
Meer informatie
Zwitserland, Zweden en Singapore zijn de meest innovatieve landen van de wereld, volgens de Global Innovation Index 2012 van de World Intellectual Property Organization (WIPO) en business school INSEAD. Goed nieuws voor Europa: 7 Europese landen staan in de top 10. Nederland is gestegen van de negende naar de zesde plaats. Op de afgeleide Global Innovation Efficiency Index 2012 staat Nederland op plaats 9. Laatstgenoemde lijst geeft weer hoe goed landen in staat zijn om innovatie-inputs om te zetten in outputs. Uit Europa staan alleen Malta (4) en Zwitserland (5) hoger dan ons land. China staat op 1. Overal op de wereld leidden de lijstjes tot bespiegelingen over de eigen positie. Neth-ER zet de resultaten van Nederland bijvoorbeeld af tegen scores op de Innovation Union Scoreboard 2011.
Global Innovation Index 2012 (pdf)
Nieuwsbericht ScienceGuide
Persbericht WIPO
Artikel Neth-ER
De regering moet zich inzetten om jaarlijks zeker 10 miljard euro van de Europese cohesie-, structuur- en landbouwsubsidies over te hevelen naar onderzoek en innovatie. Een meerderheid in de Tweede Kamer steunde hiertoe een motie van D66, PvdA en GroenLinks.
Nieuwsbericht De Volkskrant
De Europese Commissie heeft de laatste en grootste call ooit van het Zevende kaderprogramma (KP7) geopend. Het gaat in totaal om 8,1 miljard euro, bedoeld voor onderzoeks- en innovatieprojecten die de concurrentiekracht van Europa versterken. Excellentie blijft hét criterium bij de beoordeling van aanvragen. Bij de opening van de call hield eurocommissaris Máire Geoghegan-Quinn een toespraak.
Persbericht EC
Nieuwsbericht Neth-ER
Nieuwsbericht Agentschap NL
Toespraak Máire Geoghegan-Quinn
Eind juni besliste de Europese Raad dat er één Europees octrooigerecht komt, in Parijs, met nevenvestigingen voor bepaalde technologiegebieden in München en Londen. Velen, waaronder minister Verhagen (EL&I), interpreteerden dit als de definitieve doorgang van een nieuw Europees octrooistelsel. Enkele dagen later weigerde het Europees Parlement echter over het eindvoorstel te praten, omdat de Raad op het laatste moment drie belangrijke artikelen had geschrapt. Op Science|Business reageert Jonathan Zuck, president van de Association for Competitive Technology, teleurgesteld.
Persbericht EC
Nieuwsbericht Agentschap NL
Verslag bijeenkomst Europese Raad (pdf)
Artikel Science|Business
De Europese Commissie heeft concrete stappen bekendgemaakt die de lidstaten dienen te zetten om de Europese Onderzoeksruimte (ERA), de gezamenlijke markt voor onderzoek en innovatie, tot stand te brengen. Het doel is onderzoekers, onderzoeksinstellingen en ondernemingen in staat te stellen zich grensoverschrijdend gemakkelijker te verplaatsen, beter te concurreren en nauwer samen te werken. Ook bij de presentatie van deze plannen hield eurocommissaris Máire Geoghegan-Quinn een toespraak. Zowel de European University Association (EUA) als de League of European Research Universities (LERU) zijn met de Commissie een Memorandum over Understanding overeenkomen.
Persbericht EC
Rapport (pdf)
FAQ over de ERA
Toespraak Geoghegan-Quinn
Nieuwsbericht EUA
Nieuwsbericht LERU
Naar aanleiding van een bericht van ondernemersorganisatie FME-CWM dat banken nauwelijks leningen meer verstrekken aan veelbelovende bedrijven, meldt minister Verhagen (EL&I) dat hij al diverse maatregelen heeft getroffen. Vaak ook met succes, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de eerste ervaringen met de Research & Development Aftrek (RDA). Extra ruimte voor meer initiatieven zegt Verhagen niet te hebben. In De Financiële Telegraaf (DFT) stelt Cees Vermaas, voorzitter van Euronext Amsterdam, dat steeds meer – ook jonge, innovatieve – bedrijven geld zoeken in de VS. De Nederlandse ambassade in Washington heeft een informatief rapport opgesteld over de hightechstartkapitaalmarkt in de VS. Panteia/EIM heeft een rapport heeft gemaakt over alternatieve manieren waarop het mkb in Nederland aan geld kan komen.
Kamerbrief
Nieuwsbericht Rijksoverheid over RDA
Artikel DFT
Rapport Start- en groeikapitaal in de VS: kansen voor Nederlandse bedrijven (pdf)
Artikel Kennissite MKB en Ondernemerschap
Rapport Panteia/EIM (pdf)
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Zijlstra (OCW) dat hij extra tijd neemt voor het afronden van de prestatieafspraken met universiteiten en hogescholen. Zijn streefdatum is nu 1 november 2012. De VSNU neemt het uitstel voor kennisgeving aan, de HBO-raad is teleurgesteld. Volgens ScienceGuide houdt het uitstel verband met een advies van de Raad van State, dat zou beschrijven dat de prestatieafspraken zouden botsen met de wet en de Grondwet.
Kamerbrief (pdf)
Nieuwsbericht VSNU
Nieuwsbericht HBO-raad
Artikel ScienceGuide
De VSNU meldt dat Karl Dittrich per 1 december 2012 wordt benoemd tot nieuwe voorzitter van de vereniging. Hij neemt het voorzitterschap over van Sijbolt Noorda, die sinds december 2006 aan het roer stond. Dittrich is nu nog voorzitter van de NVAO.
Nieuwsbericht
STW heeft het groene licht gegeven aan vijf nieuwe onderzoeksprogramma’s, die onderdeel uitmaken van haar programma Perspectief voor de Topsectoren.
Nieuwsbericht Link Magazine
In een brief aan de Tweede Kamer noemt minister Verhagen (EL&I) de aangekondigde bezuinigingen op het ruimtevaartonderzoek “onderdeel van het Regeerakkoord” en dus onvermijdelijk. TU Delta trekt daaruit de conclusie: André Kuipers was onze laatste astronaut.
Kamerbrief (pdf)
Nieuwsbericht TU Delta
Op voorstel van staatssecretaris Zijlstra (OCW) heeft de ministerraad ingestemd met het wetsvoorstel ‘Kwaliteit in Verscheidenheid’. Het richt zich onder meer op meer en beter onderwijs voor studenten, selectie aan de poort en collegegelddifferentiatie. Het wetsvoorstel ligt nu voor aan de Raad van State. De tekst wordt openbaar na indiening bij de Tweede Kamer.
Nieuwsbericht Rijksoverheid
Op zoek naar nauwere samenwerking met Nederlandse instellingen voor hoger onderwijs, bracht een grote delegatie van Chinese instellingen en overheden eind juni een bezoek aan Nederland. Meer samenwerking sluit aan op het AWT-advies ‘De Chinese handschoen’, van maart dit jaar, dat de aanbeveelt om de contacten op het gebied van wetenschap en innovatie te versterken.
Nieuwsbericht Nuffic
AWT-advies De Chinese handschoen
Europa heeft een sterke en competitieve industrie nodig. Die is cruciaal voor herstel van de economische groei. Dat heeft het Europese bedrijfsleven donderdag aan Eurocommissaris Antonio Tajani van Industrie en ondernemerschap laten weten.
Nieuwsbericht VNO-NCW
Op 18 juli heeft de VSNU het branchejaarverslag 2011 gepubliceerd. In dit jaaroverzicht leest u meer over enkele bepalende gebeurtenissen voor het universitaire onderzoek en onderwijs in 2011, omlijst met de nodige cijfers.
Branchejaarverslag 2011
“Irrelevant toponderzoek bestaat niet.” Die stelling bediscussieerden UvA-collegevoorzitter Louise Gunning, decaan Geesteswetenschappen Frank van Vree en IBM-manager Harry van Dorenmalen. FoliaWeb beschrijft de bijeenkomst. “We kunnen gewoon niet alles blijven doen.”
Artikel
Alle partijen hebben inmiddels hun (concept)verkiezingsprogramma gepresenteerd. Het vergelijken kan beginnen. ANP/De Volkskrant zetten op een rij wat de partijen willen met het onderwijs, waaronder het hoger onderwijs.
Artikel
De Kenniskring Amsterdam doet verslag van de vierde nationale ‘Dag van de Valorisatie’, gehouden op 6 juni jl. in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Het verslag bevat zinvolle aanbevelingen voor alle doelgroepen, uit beleid, onderzoek en bedrijfsleven. Het gaat overigens alleen om economische valorisatie. Op 31 oktober a.s. organiseert de HBO-raad een studiedag over valorisatie door hogescholen.
Artikel Kenniskring Amsterdam
Presentaties Dag van de Valorisatie
Nieuwsbericht HBO-raad
Sinds 1945 zijn veel organisaties en regieorganen opgericht die de contacten tussen wetenschap en bedrijfsleven moeten bevorderen. Dat laten de onderzoekers Harry Lintsen en Evert-Jan Velzing zien in een historische analyse van het huidige Topsectorenbeleid. Minder en regieorganen die langere tijd bestaan, zouden meer effect kunnen hebben.
Nieuwsbericht Rathenau Instituut
Rapport (pdf)
Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft een overzicht gemaakt van de ontwikkelingen in product- en procesinnovatie bij bedrijven. Het gaat om een verslag over de periode van 2008 tot 2010.
Tabel
Vliegtuigen moeten lichter en zuiniger. Fokker is herboren als gespecialiseerde toeleverancier die zich, in samenwerking met anderen, richt op nieuwe materialen. Het Financieel Dagblad beschrijft een mooi voorbeeld van een effectieve innovatieaanpak.
Artikel
“Het lijkt alsof je er als groot technologiebedrijf tegenwoordig niet meer bij hoort als je niet deelneemt aan deze Koude Oorlog”, stelt een artikel in het AD. Onder “deze Koude Oorlog” verstaat de krant de octrooistrijd tussen tal van bedrijven. “Dat gaat vooral ten koste van de innovatie en van de kleine ontwikkelaars.” In het FD pleit Ruud Peters, Chief Intellectual Property Officer van Philips, voor een ander en beter octrooisysteeem.
Artikel AD
Artikel FD (pdf)
Jongere ondernemers doen het beter dan oudere. Ze investeren meer, boeken meer omzet en zijn innovatiever. Dit blijkt uit onderzoek van Panteia/EIM naar de relatie tussen de leeftijd van de ondernemer en hun prestaties, concurrentiestrategieën en doelstellingen.
Artikel FD
Artikel Kennissite MKB en Ondernemerschap
Onderzoek Panteia/EIM (pdf)
Bij veel bedrijven in het mkb is de ondernemer de spil in het innovatieproces. Hoe groter hun vernieuwingsbereidheid, des te breder het palet aan gerealiseerde innovaties. Het opleidingsniveau van de ondernemer is hiervoor van veel minder belang. Om meer bedrijven tot innovatie aan te zetten, adviseert het onderzoek stimulansen te creëren om ondernemers hun positieve houding te laten omzetten in concreet innovatief gedrag.
Artikel Kennissite MKB en Ondernemerschap
Onderzoek Panteia/EIM (pdf)
“Ict-doorbraken zijn nodig in alle topsectoren”. Dat zegt Peter Apers in het laatste nummer van SURF Magazine, waarin hij de nieuwe ICT Roadmap voor Nederland presenteert. De roadmap ligt aan de aan de basis van het onlangs gesloten innovatiecontract voor ict, dat onlangs werd getekend door bedrijfsleven, kennisinstellingen en de overheid.
SURF Magazine juni 2012 (pdf; pag. 6-10)
Roadmap ICT topsectoren (pdf)
Meer informatie
Twaalf nieuwe gezichten vormen het nieuwe bestuur vormen van het EIT, de Europese tegenhanger van het Amerikaanse MIT. Uit Nederland komt voormalig Shell-topman Jeroen van der Veer.
Nieuwsbericht EIT
Samenstelling EIT Board
De Europese Commissie presenteerde in juli maatregelen om de toegang tot wetenschappelijke informatie uit door de overheid gefinancierd onderzoek te verbeteren. Science|Business legt de consequenties uit. Op haar weblog geeft eurocommissaris Neelie Kroes een nadere toelichting. De ERC heeft haar conclusies getrokken en sluit zich aan bij de open access repository service Europe PubMed Central. In het Verenigd Koninkrijk ontvouwde Research Councils UK (RCUK) zijn nieuwe ‘open access’-beleid. De Britse overheid neemt zelf ook maatregelen, meldt Engineering and Technology Magazine. Een artikel in The Guardian legt uit dat dit goed nieuws is voor het wetenschappelijk onderzoek in het land.
Persbericht EC
Rapport EC
Artikel Science|Business
Blogpost Kroes
Nieuwsbericht ERC
Nieuwsbericht RCUK
Beleidsnota RCUK
Artikel Engineering and Technology Magazine
Artikel The Guardian
Het Europees Parlement heeft uitgebreid gesproken over Horizon 2020. Science|Business doet hiervan uitgebreid verslag in een afzonderlijke rubriek. Voorafgaand aan de besprekingen presenteerden EARTO en de UEA hun aanbevelingen over het nieuwe kaderprogramma. Een artikel op Neth-ER beschrijft het verdere besluitvormingsproces.
Rubriek Science|Business
EARTO Position Paper algemeen (pdf)
EARTO Position Paper kostenmodel (pdf)
The EUA Position paper (pdf)
Artikel Neth-ER
De Europese Commissie heeft een nieuwe strategie opgesteld op het gebied van ‘sleuteltechnologieën’ (Key Enabling Technologies). Het gaat om de velden micro- en nano-elektronica, nanotechnologie, fotonica, geavanceerde materialen, industriële biotechnologie en geavanceerde productietechnologieën. De strategie moet ervoor zorgen dat Europa meer en sneller kennis vertaalt in goederen en diensten.
Persbericht
Toelichting
Strategie (pdf)
Nieuwsbericht Science|Business
Vanaf 2014 zet de Europese Commissie niet alleen het wetenschaps- en innovatiebeleid maar ook het regionale beleid in op de kenniseconomie. Om voor ondersteuning uit Europa in aanmerking te komen, dienen regio’s dan een eigen innovatiestrategie voor smart specialisation (RIS3) op te stellen, met als centrale elementen: onderzoek en innovatie, ondersteuning van het mkb en/of een koolstofarme economie. Dat geldt eveneens voor de Nederlandse regio’s West, Noord, Oost en Zuid. In een uitgebreid verslag van een bijeenkomst over het onderwerp, legt het Europan Policy Centre (EPC) de belangrijkste veranderingen uit. De EC maakte hierover eerder drie publicaties. Neth-ER vraagt zich nog wel af of alle plannen van de Commissie in stand blijven in het Europese Parlement.
Artikel EPC (pdf)
Fact Sheet EC (pdf)
Smart Specialisation Guide EC (pdf)
Connecting Universities to regional Growth : A practical guide EC (pdf)
Artikel Neth-ER
De Europese Commissie gaat een aantal Innovation Partnerships sluiten voor de ontwikkeling van slimme, duurzame technologie in steden op het gebied van energie, transport en ict. In 2013 wordt hiervoor 365 miljoen euro beschikbaar gesteld. Een artikel op Harvard Business Review wijst, op basis van onderzoek van het McKinsey Global Institute, het toenemende belang van steden voor de wereldeconomie. Over hoe een creatieve en innovatieve economie van een stad eruit kan zien, verscheen in juli een interessant rapport over Houston, de vierde stad van Amerika.
Persbericht EC
Artikel Harvard Business Review
Rapport McKinsey
Rapport Houston (pdf)
Naar aanleiding van een Open Call, heeft de Europese Commissie zes demonstratieregio’s voor geselecteerd die de ‘transformatieve kracht van innovatie in de dienstensector’ moeten aantonen. Daar zitten geen Nederlandse regio’s bij.
Nieuwsbericht Pro Inno Europe
De Europese Commissie heeft in juli een aantal consultaties uitgeschreven die van belang zijn voor het wetenschaps- en innovatieveld. We noemen de onderwerpen met de link.
Immigratieprocedures voor niet-EU-onderzoekers en studenten (tot 23 augustus)
Vraagzijde-beleid om industriële innovatie te bevorderen (tot 6 september)
Het ondersteunen van ondernemerschap (tot 1 oktober)
Het integreren en ontsluiten van nationale onderzoeksinfrastructuur (tot 22 oktober)
Public Private Partnerships in research (Fabrieken van de Toekomst, Energie-efficiënte Gebouwen en Duurzame Procesindustrie door Grondstof- en Energie-efficiency)
Acht jaar geleden startte in Duitsland het Excellence Initiative, een poging om de universiteiten op te stoten in de vaart der volkeren. Volgens een onderzoek van het Onderzoekscentrum voor Sociale Wetenschappen in Berlijn zou het initiatief hierin niet zijn geslaagd. Uiteraard zijn de betrokkenen zelf het daar niet mee eens.
Nieuwsbericht The Chronicle of Higher Education
De Science and Technology Committee van het Britse House of Lords willen directe actie om ervoor te zorgen dat genoeg jonge mensen technische en natuurwetenschappen gaan studeren en om het bètaonderwijs in alle studies te verbeteren. Anders komen de doelen voor economische groei onder druk te staan, aldus de Lords. Een artikel in The Independent stelt, op basis van onderzoek van Demos, dat zich nu al concrete problemen voordoen in de East London Tech City, ook wel de Silicon Roundabout genoemd. Er is een toenemend gebrek aan goed opgeleide medewerkers.
Artikel Parliament.uk
Artikel University World News
Rapport (pdf)
Artikel The Independent
Rapport Demos (pdf)
Er komt in de Europese Unie meer ruimte voor risicovol experimenteel onderzoek. TNO, het Fraunhofer Institut en het Austrian Institute of Technology hebben een studie uitgevoerd, ‘Boosting the exploratory power of open research in future and emerging technologies (FET), die de Europese Commissie moet helpen het beleid op dit terrein vorm te geven.
Artikel TNO
Samenvatting rapport (pdf)
Beleid bedoeld om een gezonde economische ontwikkeling en werkgelegenheid te stimuleren, richt zich tegenwoordig op specifieke sectoren in plaats van op generiek niveau. In de Europe Sectoral Innovation Watch 2008-2011 heeft TNO voor het eerst het innovatiebeleid inzichtelijk gemaakt op sectoraal niveau.
Artikel TNO
Rapport (pdf)
De Franse innovatieclusters, de Pôles de Compétitivité, zijn zeer succesvol. Ze werken bijvoorbeeld steeds nauwer met elkaar samen. Daarnaast is het bedrijfsleven er zeer over te spreken. Dat blijkt uit een tweede evaluatie van het programma, uitgevoerd door een consortium van bureaus. Zij raden de Franse overheid aan het beleid voort te zetten.
Artikel NOST-France
Hoe kunnen rijke landen rijk blijven in een snel veranderende mondiale kenniseconomie? Deze vraag is van centraal belang voor het vele kleine open economieën, zoals Zweden. De Swedish Agency for Growth Policy Analysis maakte een eerste omgevingsanalyse van het Zweedse innovatiebeleid, bedoeld ter voorbereiding van een aanstaande OESO-evaluatie.
Rapport (pdf)
UNU-MERIT heeft een werkdocument gemaakt over de manier waarop bedrijven in verschillende bedrijfstakken nieuwe producten of onderdelen op de wereldmarkt brengen. Hoe sloegen zij de concurrentie en vervalsers van zich af? Het document beschrijft het omgaan met intellectueel eigendom met name in China, maar ook in de VS, de EU en Japan.
Rapport (pdf)
Interview met de auteurs (YouTube)
In een uitgebreid artikel op The Innovation Files beschrijven Matt Stepp and Clifton Yin hoe koolstofvezels zich hebben ontwikkeld van interessante technologie tot marktrijpe innovatie. Op Switchboard NRDC trekt Cai Steger enkele conclusies uit dit verhaal voor het innovatiebeleid. Dat de overheid innovatie zelf wel aan de markt moet overlaten, blijkt uit een ander artikel op The Innovation Files. Dat gaat over een nieuwe productiefaciliteit voor zonnecellen die GE wilde bouwen. Op het laatste moment haalde het bedrijf bakzeil, om eerst nog verder te innoveren. Zo werd een onrendabele investering voorkomen.
Artikel The Innovation Files - 1
Artikel Switchboard
Artikel The Innovation Files - 2
Een rapport van de Wereldbank wijst erop dat mobiele technologie – nu in de handen van driekwart van de wereldbevolking – mogelijkheden voor economische groei bieden op een schaal die historisch ongekend is. In april wezen Ann Mettler en Anthony D. Williams van de denktank Lisbon Council op vergelijkbare gevolgen van de opkomst van digitale technologieën, zoals internet.
Artikel Smart Planet
Rapport Wereldbank
Nieuwsbericht The Lisbon Council
Publicatie (pdf)
Silicon Valley is een concept dat nauwelijks is na te maken, stelt hightech-goeroe David Parekh op EurActiv. Om vergelijkbare resultaten te boeken, moet je innovatie-ecosystemen proberen te ontwikkelen op basis van investeringen, talent, leiderschap en risico. Een artikel op The Next Silicon Valley legt uit hoe een dergelijke aanpak eruit zou moeten zien. Een blogpost op The Huffington Post laat zien hoe vijf Amerikaanse stedelijke regio’s hieraan reeds met succes werken.
Artikel EurActiv
Artikel The Next Silicon Valley
Blogpost The Huffington Post